Wat is er terecht gekomen van Garden Cities in Engeland?Het begon zo mooi, Letchworth werd als eerste Garden City in 1903 ingericht, zo'n 56 km ten noorden van Londen. Toen volgde Welwyn Garden City op enige afstand, niet als satelliet maar als zelfstandige gemeente in 1920. Ondanks de aanvankelijke problemen was het uitgangspunt van aanschaf van al het land en dat onderbrengen in een stichting om het daarna stuk voor stuk in te richten en te verdelen een goede gebleken.
Ebenezer Howard, de bedenker van de Garden City, had dat goed doordacht. Maar hij ging uit van een utopisch principe waarbij het gebied was aangekocht en beschikbaar en waarbij het bestaand groen eenvoudig op een goede manier zou moeten worden herverdeeld met woningen, straten, spoorrails en openbare parken. Howard wist dat dit een breekpunt zou kunnen vormen, ook dat had hij van te voren bedacht. Maar in het vervolg met New Towns had hij geen toezicht meer, het plan ging mede door de regeringsopzet een eigen leven leiden, waarbij de auto een dominante rol kreeg toebedeeld en waarbij de trein en sneltram een ondergeschikte rol kregen. Letchworth en Welwyn zouden een voorbeeld en inspiratiebron worden voor de vele New Towns die nog zouden volgen. De groene en open kwaliteit en de succesvolle balans van wonen en werken komen volledig op het batig saldo van Howard neer. We hebben al even naar enkele individuele projecten gekeken, waarbij de New Towns als een voortzetting van het Garden City concept kan worden gezien. Welliswaar met andere spelregels, maar in grote lijnen de voordelen van Howard's zijn ideeën volgend. 
Central City © RG Door de versnelde industriële revolutie rond 1900 in Engeland bleef de bevolking achter met sterk vervuilde gebieden en dito lucht. De infrastructuur was op oude transportmiddelen geënt en de leefomstandigheden van de arbeiders waren niet goed. Ten opzichte van enkele eeuwen terug, waarbij er veel groen, ruimte en frisse lucht door het eiland waaide was er in relatief korte tijd veel ten nadele veranderd. De inwoners verdienden snel nieuwere en betere behuizingen, groene tuinen en parken, de fabrieken dienden aan bepaalde normen te voldoen voor uitstoot, vervuiling en arbeidsomstandigheden plus veiligheid. Daarnaast werd duidelijk dat het inwonertal van Engeland in korte tijd sterker zou toenemen, waardoor er veel nieuwe steden nodig zouden zijn om deze onder te brengen. Na de tweede wereldoorlog in 1945 kwam dat proces nog verder in een stroomversnelling. In principe gaat het om woongebieden rond een centraal centrum, voor winkels en openbare gebouwen. Voor iedereen snel te bereiken zouden de groene parken en vijfers moeten zijn. Maar met de twee speerpunten: goed en dichtbij beschikbaar openbaarvervoer, doordacht wegennet en landbouwgrond in de buurt, daar lijkt het mis gegaan te zijn.
Milton Keynes Parks Trust. Vanuit een positie waarbij de terreinen in eigendom zijn verkregen, zonder eneige bebouwing is het relatief eenvoudig ontwerpen. Maar er was bij de New Towns vaak sprake van een of meerdere oudere stadskernen, die moesten ingebed worden in nieuwe structuurplannen, waarbij er een evenwicht moest worden gezocht tussen traditionele gebouwen en structuren en nieuwe. Plus de noodzakelijke nieuwe woningen met tuinen en openbare gebouwen met parken. Kritiek kwam er van mensen die het wel heel gemakkelijk vonden om nieuwe gebieden op een moderne manier aan te kleden, waarbij de oude ingebede gebieden aan hun lot werden overgelaten. Ze pleiten voor een groter overzicht en een betere verdeling van de middelen, om ook die oude bestaande kernen te moderniseren. Enkele britse landschapsarchitecten en stedebouwkundigen hebben hun nek uitgestoken om auto-vrije woongebieden of autoluwe gebieden te ontwikkelen. Met veel voetgangersgebieden bij de winkels en winkelcentra. Daarbij kregen de voetgangers en fietsers elk hun eigen paden toegewezen, zoals volgens het Garden City conept werd bepleit. De problemen met vervuiling, te veel autoverkeer en overvolle straten, kenmerkend voor veel steden werd hiermede voorkomen. Even belangrijk zijn de woon- en werkgebieden, waarbij de industrieterreinen vaak naar de buitenkant van de stad werden geschoven. Industriéle gebieden die model staan voor de amerikaanse Industrial Parks. De spoorwegDe spoorwegen zijn ook in de NT's een ondergeschoven kindje. Veel NT's hebben slechts één kruisende treinverbinding, zonder de benodigde aansluitende sneltram. Wel werden er meestal een busnetwerk opgezet, dat echter niet altijd van vrije busbanen werd voorzien. De trein en het bijbehorende netwerk van treinen is essentieel in het Garden City concept. Het bleek een van de duurdere investeringen te zijn. Niet alleen wat aankoop van grond, maar ook wat onderhoud betreft. Het is wellicht nuttig om de voors en tegens, incl. alle mileu effecten eens naast elkaar te zetten. De trein zal daar zeker beter uit naar voren komen en verdiend in veel projecten een grotere voorkeur. WerkHoger opgeleiden die hun werk vaak in grote steden vinden, wijken eerder uit naar een goed bereikbaar gebied in de nabijheid van die grote steden. Ze vinden daar ruimte, frisse lucht, tuinen en veel groen met recreatie mogelijkheden. Het Garden City concept van dicht bij werken en wonen wordt daarmee op het spel gezet.
Vrije Busbanen en RuncornRuncorn was een van de New Towns waarbij werd geexperimenteerd met verhoogde busbanen. Busbanen zijn flexibiler in te zetten en aan te passen dan spoorrails. De bus is dan ook de snelste manier om bij de winkels te komen in Runcorn. In andere New Towns was de auto zo dominant aanwezig dat het openbaar busvervoer vrijwel geen kans meer kreeg. In Stevenage werd een 'superbus' opgezet, waarbij extreem lage vervoerskosten werden gevraagd aan de passagiers om het autogebruik en files daarmee te verminderen. Er wordt in Engeland over Mark 1, 2 en 3 New Towns gesproken om aan te geven welke stromingen er in de uitgangspunten zijn geweest. De derde generatie zou Milton Keynes zijn, waarbij de auto een dominante rol is toegewezen met veel en brede verkeerswegen en een winkelcentrum dat uitgerekt werd en voorzien van veel parkeerruimte. Een criticus in The Architects' Journal' schreef: "If the design team, had set out to show the inhumanity and megalomanic scale of their plan they couldn't have thought of a better way of doing it". We zouden nu zeggen: de menselijke maat is vergeten., de auto heeft zo zijn prijs. Elke New Town kreeg een eigen stichting die door de engelse overheid werd gesubidieerd. Zij beschikten daarmee over de financiële middelen om land aan te kopen en om alle private en openbare fasciliteiten te bouwen die nodig zouden zijn. En uiteraard het wegen en treinnet. De woningbouw werd uitbesteed aan ontwikkelaars, aannemers en coöperaties. Het Garden City concept werd voorzover mogelijk op de voet gevolgd. De banen waren voor hoger opgeleiden in de nabije omgeving beschikbaar. De minder geschoolden, die vroeger hun werk en inkomen in de vele industriegebieden hadden gevonden kregen het moeilijker. Veel van de oude industrie verdween of werd vervangen door High Tech industrie. De grote magneten van steden zoals Londen, Liverpool, Manchester, Birmingham, Leeds, Middlesbrough, Bristol, Edinburgh, Southampton, Sheffield, Glasgow en Aberdeen bleken steeds meer aantrekkingskracht te krijgen op de hoger opgeleide werkende klasse. Het gevolg was een sterke uitbreiding van de tuinsteden rond de grote steden. Met openbaarvervoer of auto werden steeds grotere afstanden dagelijks overbrugd om naar- en van het werk te komen. Het magnetisch veld rond deze Cities blijkt per jaar groter te worden en men spreekt nu al over een 'normale' reistijd van 1 1/4 uur van Londen per trein of auto. Lager opgeleiden en de lagere inkomens kregen het in de New Towns niet gemakkelijker. De fiets en StevenageIn b.v. Stevenage (ten noorden van Londen) is een fantastisch netwerk van voet- en fietspaden aangelegd. Niet verwonderlijk dat de inwoners meer fietsen hebben dan auto's. Het aantal fietsenwinkels is dan ook aanzienlijk. Het was dan ook een van de eerste NT na de wereldoorlog, in 1940 werd al met de ontwikkeling gestart. Het gebied werd in kavels verdeeld met een voorkeur voor voetgangers en fietsers. In 1958 werd het eerste wandelvriendelijk winkelcentrum Queensway geopend.
"On your bike for the 60th anniversary" Stevenage vierde zijn zestigste verjaardag van New Town op 7 november 2006. Van Stevenage naar Saffron Walden en terug dat was de opgave van 100 km fietstocht ter gelegenheid van deze verjaardag. Meer dan 250 fietsers namen er aan deel. Inmiddels zijn er veel GPS routes uitgezet in de omgeving. Bijgaand een uitgebreide PDF met de wetenswaardigheden van Stevenage als New Town. Uitgebracht in de winter van 2006 ter opluistering van de feestelijkheden. U ziet daar op pag. 6 de "exciting town centre plans coming soon . . ."
Toekomstig centrumplan van Stevenage. Een onderzoek door het engelse Housing Research Foundation toonde aan dat woongebieden, die goed te voet bereikbaar zijn, drie maal veiliger zijn dan die waarbij de auto een dominante rol heeft toebedeeld gekregen. Maar ook in Engeland evenals in Amerika willen de mensen het liefst met de auto voor de deur parkeren om bij de winkels inkopen te doen. Mede instant gehouden door een onjuiste infrastructuur en openbaarvervoer. Veel NT's hebben in een of andere vorm nog een fietspad rondom de kernen. Maar even vaak is het fietspad door allerlei veranderingen in de loop van de tijd slechts ten dele bereikbaar gebleven. Kennelijk lagen de aanvangsprioriteiten anders, dan in de praktijk verwezenlijkt kon worden en onderhouden. 
Groene droom in Milton KeynesMilton Keynes (meer dan 200.000 inwoners 72 km ten noord westen van Londen, bestaande uit 11 dorpen en drie kleine steden) zou ook naast de dominatie van de auto ook een van de groenste projecten worden. In 23 januari 1967 werd het een New Town voor een gebied van 8.900 ha. Milton Keynes is voor vele steden Londen, Birmingham, Cambridge en Oxford redelijk snel te bereiken. Met de M1 motorway in de buurt en met de luchthavens van Luton en Heathrow in de omgeving. Plus de snelle treinverbinding met Londen Euston (ca. 45 minuten) vormt het een interessant gebied als we uitgaan van de grote veldsterkte die grote steden in deze tijd uitoefenen op werkzoekenden.
Architect Andrew Waugh 
Het is een van de laatste NT's die onder het 1946 Act werden ontwikkeld en ook een van de grootste van de 32 stuks die er in 1967 waren. Het door MKDC ontwikkeld grid ligt ten grondslag van de groene opzet. Zie de tekeningen hieronder. U kunt hier een PDF ophalen "Planning sustainable Communities" A Green Infrastructure guide for Milton Keynes & the South Midlands. Daarbij gaan ze er van uit dat er 750.000 bewoners in deze regio zullen komen, waardoor er ook een extreme druk op de bestaande groene infrastructuur zal ontstaan. Hetgeen volgens de pdf essentieel is voor de kwaliteit van het leven. De Green Infrastructure (GI) dient dan ook bewaakt te worden. In deze gids wordt nader ingegaan op de eerste experimenten en de lessen die daaruit konden worden getrokken.
Central Concourse van de City Club, niet gebouwd. Bijgaand een leaflet waarbij de Groene Structuur nader wordt uitgelegd.
Het stationsgebied links boven van Milton Keynes
|
detail Milton Keynes.