in Nederland? New Towns overal en nergens In vele landen van de wereld zijn z.g.n. New Towns ontwikkeld. Alleen de uitgangspunten voor deze naamgeving zijn overal anders. Er zijn zelfs landen en instanties, die de definitie van 'New Towns' opvatten als de vertaling voor nieuwe steden. Voor het gemak gaan we hier uit van de principes van Howard vastgelegd in dtwee boeken over "Garden Cities". In Nederland komen er volgens het European New Town Platform een aantal plaatsen in aanmerking. Onderstaand de door hen gepubliceerde lijst Nederland Hoofddorp IJmuiden Hellevoetsluis Spijkenisse Den Helder Almere Capelle aan den IJssel Haarlemmermeer Nieuwegein Purmerend Zoetermeer   Heeremabrug IJburg, Amsterdam  Wat opvalt is dat b.v. IJburg niet in de opsomming voorkomt. IJburg werd op nieuw gewonnen terrein gebouwd met de intentie van stedelijk bouwen met behoud van eigenheid. Verder voorzien van de goede sneltramverbinding met het centrum van Amsterdam. Behoorlijk uitgerust met water en groen. De infrastructuur gaat op dit moment (2008) nog mank door slechts één snelverkeers / tram verbinding via de Heeremabrug, de andere brug naar de A1 is nog steeds afgesloten voor verkeer. Ook de voorziene dijkverbinding met Flevoland Zuid laat nog steeds op zich wachten. Door een aanvraag probleem over Europese regelgeving betreffende het milieu zijn de extra nieuw aan te leggen eilanden (Buiten-, Midden- en Strand eiland) nog niet van start gegaan. (midden 2008).  IJburg 2008, IJburglaan, belangrijkste verkeersader met sneltram. RG   Vrijburcht IJburg. Steigereiland. RG   Almere, Zuid Flevoland Bij bestudering komt Almere als eerste in aanmerking voor de titel van New Town. De stad is vanaf de tekentafel ontworpen en op doorgemalen maagdelijke grond opgebouwd. De twee hoofdontwerpers Teun Koolhaas en Alle Hosper (beiden helaas veel te vroeg overleden) hadden een studie gemaakt van de Garden City movement in Engeland. Daarbij waren de financiële middelen vanuit Den Haag niet toerijkend voor een goed treinnetwerk. Daarvoor in de plaats werd gekozen voor vrije busbanen met een loopafstand van max. 5 minuten vanaf elke woning naar bushalte of station. Weerwater Almere Stad. Er zijn redelijk wat parken en groene zones ingelast. Alleen het landbouwgebied er om heen valt enigszins weg (met directe korte lijnen product -> consument) door de grote oppervlakken die woningbouw en industrie innemen. Er zijn redelijk goede verbindingen via het water, zowel buitenom als binnendoor via de Vaarten. De grond werd in wezen voor 'niets' verkregen, als we de ontginningskosten voor het droogmalen etc. niet meerekenen. Vanuit die positie konden terreinen en kavels worden verkocht en verpacht. Later zouden de gemeentes de organiserende rol van RIJP (Rijksdienst IJsselmeer polders) overnemen. Almere Stad heeft een centrum (aan het Weerwater) en verschillende satelliet steden, die allemaal Almere met een achtervoegsel. Almere Buiten, Almere Poort, Almere Haven, Almere Hout. En niet onbelangrijk Almere werd opgezet vanuit een stedelijke context, maar ook met veel Garden City trekjes, waarbij het merendeel van de inwoners een eigen tuin bezitten. Rem Koolhaas ontwierp het nieuwe winkelcentrum Almere Stad. Op de foto de bovengrondse woontuinen. Links de woontoren die al enkele jaren leeg staat wegens verschil van mening over de funderings- sterkteberekeningen. Ook de nieuwbouw van de bibliotheek onderging een zelfde lot, maar daar wordt nu aan de voltooing gewerkt. RG Almere Hout, onderaan de bestaande kern, bovenaan het nieuwe woningbouwgebied (foto 2006). Almere Poort, foto midden 2007: zandverstuiving onder nieuw aangelegde spoorwegviaduct. In de zandverstuiving komt binnen enkele jaren een geheel nieuwe woonwijk. In het zuidwesten het IJmeer, Almere Zand, ten zuidoosten het Gooimeer en de A6, in het noorden Pampushout, een bosgebied. RG Zoetermeer Ook Zoetermeer komt met de Garden City regels in de hand niet sterk naar voren. Er was een dorpskern met ca. 7.000 inwoners en deze diende in korte tijd te worden uitgebreid met nieuwe wijken om een overloop te vormen voor Den Haag. Drie coörporaties zochten het voornamelijk in hoogbouw à la De Bijlmermeer van die tijd. Begin 2000 werden een evaluatie in gang gezet, waarbij twee er voor kozen om delen af te breken en hoogbouw te combineren met laagbouw. Meer variatie. De andere wilde dat niet en stelde dat de problemen die er voorkwamen voornamelijk door het niet begrijpen van de medemens werd veroorzaakt. Zij deelden leeg komende woningen in de hoogbouw in drie categorieën in, waarbij de toekomstige bewoners zelf hun sociale evenwicht zouden kunnen kiezen. Problemen zijn de bevolkings opbouw, veel alleenstaanden. Afwijkend van Garden City is de verkrijging van de gronden, en de vele hoogbouw. Er zijn wel goede verbindingsmogelijkheden met ondermeer Den Haag. Groen is er wel, maar vaak als opmaat voor hoogbouw. Purmerend Ook in Purmerend was er sprake van een oude dorpskern met een heuse veemarkt eens in de week. De structuur in het oude centrum is onoverzichtelijk en ook de bewouwing is van die tijd. Jarenlang was Purmerend, mede door een liedje, een gebied waar je liever niet zou komen. Maar de tijd gaat relatief snel en Amsterdam (met als parallel Londen voor de engelse garden cities) kreeg een steeds grotere aantrekkingskracht wat werk betreft. Alleen wonen in Amsterdam was en is nog steeds een probleem. Met de goede treinverbinding vanaf Purmerend is woon- werkverkeer geregeld. De bus heeft inmiddels over een groot gedeelte van de locale weg richting Amsterdam een aparte busbaan. Nieuwbouw werd ter hand genomen aan de buitenzijden van de dorpskern, waarbij voornamelijk laagbouw werd toegepast. Het Garden City principe van grond, groene parken onder loopafstand, werken in de directe omgeving, daar kan niet aan worden voldaan. Er een uitgebreid sportpark met alle fasciliteiten. Het Noord Hollands kanaal vormt de verbindende waterschakel tussen Amsterdam en Den Helder. Nieuwegein Als satellietstad van Utrecht kan Nieuwegein bogen op een structuur en als verbindende factor een goede sneltramverbinding met de stad. Inmiddels zijn er ook veel multinationals neergestreken, waardoor woon- en werkverkeer in de directe omgeving mogelijk is geworden. Een nieuw sportpark wordt aangelegd en er worden dicht tegen Utrecht nieuwe woonwijken aangebouwd. Centraal gelegen is het grote winkelcentrum City Plaza dat overdekt is. Aangevuld met twee wijkwinkelcentra Batau-centrum en Vreeswijk. Voldoende mogelijkheid voor parkeren of de sneltram pakken. Er zijn uitgebreide wandel- en fietsroutes. U kunt Utrecht te voet op 13 manieren bereiken (tussen de 4 - 17 km routes). De gemeente heeft het plan om het centrum nogmaals ingrijpend te vernieuwen. Ingebed tussen de A2 en de A27.   De kern van Lelystad-Haven (1967 eerste werkeiland, met 914 inwoners), hier is het allemaal begonnen bij de Knardijk ! RG Lelystad, parallel aan de Houtribweg, de eerste start is gemaakt (2008) voor de aanleg van de nieuwe Hanzespoorlijn. RG   Conclusie Alleen Almere voldoet in een aantal opzichten aan het gedachtengoed van Howard. Niet verwonderlijk omdat beide ontwerpers daar uitgebreid kennis van hadden genomen, inclusief een bezoek aan Engeland. Op afstand gevolgd door IJburg (zie opmerkingen hierboven), Zoetermeer en de niet in de lijst voorkomende Lelystad en op verdere afstand Emmeloord. Vervolg: kijk bij New Towns Internationaal menu pagina naar boven