Peterlee EngelandM I N D E R . S U C C E S V O L L E . N E W . T O W N
Aan de oostkant van Engeland ligt Peterlee.
Peterlee ligt in een licht glooiend landelijk gebied, waar vroeger op grote schaal kolenmijnen waren. Het industriegebied van Peterlee ligt aan de westzijde.
De toevoerwegen van Peterlee. Victor Pasmore's Apollo Pavilion blijft Peterlee achtervolgen als een monument uit het verleden. Er zijn felle voor- en tegenstanders tegen dit betonnen 'ding'.
De inwoners van Peterlee vinden het een neerslachtig geheel, waarbij het aangetaste beton hier en daar is voorzien van grafitie. Velen vragen zich af hoe het ooit zo ver heeft kunnen komen. Wie heeft bedacht dat dit kunstwerk gemaakt mocht worden, zo vragen ze zich af? De Peterlee Development Corporation heeft in die tijd voor een bedrag van 33.000 pond de opdracht gegeven om dit te laten bouwen. De kunstenaar zelf omschrijft het als een prima werk waarop gelopen kan worden en gespeeld. Een vrij- en anoniem monument dat een bijdrage en evenwicht zou kunnen vormen ten opzichte van de huizen in Peterlee, aldus de kunstenaar. Spelen werd er wel gedaan, maar niet zoals de kunstenaar zich dat had voorgesteld, vandalen namen vrijwel onmiddellijk bezit van dit bouwwerk.
Peterlee - Apollo Pavilion (aka Pasmore Pavilion) ontworpen door Victor Pasmore. Het monument staat inmiddels model voor meerdere zaken die in Peterlee niet geheel goed zijn gegaan. Het is daarmee toch een monument waar veel aan kan worden gekoppeld. Maar de negatieve sfeer zal bij het aanpakken van de bestaande problemen snel dienen te worden omgebogen naar een positieve.
De Peterlee Glass Company biedt een ruime varieteit van oplossingen met glas. Bezoek de website http://www.peterleeglass.com/
Peterlee Dene, een klein bos.
InfrastructuurAls we vanaf London naar het noorden aan de kant van de Noordzeekust rijden en de A19 kiezen, dan komen we als vanzelf in het midden van Engeland langs Peterlee. Aan de zuidkant is het landschap voorzien van een strook bos met verder naar het zuiden landbouwgrond. Aan de westkant van de A19 ligt het industriegebied. Maar het industriegebied ligt ook pal tegen een woonwijk aan geplakt. Geheel ten oosten van Peterlee is de Noordzeekust met ondermeer Easington Colliery, Horden en Blackhall Colliery. De spoorlijn van zuid naar noord loopt aan de oostkant langs Peterlee, een station is niet te ontdekken. Via de Horden Railway Station kunnen de inwoners van Peterlee op de trein stappen, tenminste tot 1964 want toen sloot het station. Er wordt al lang gesproken over een nieuw station, alleen het bleef tot op heden bij praten.
Met de bus kunt u via Arriva North East en Go North East de omliggende dorpen en steden bereiken zoals Sunderland, Durham, Hartlepool, Stokton, Billingham, Thornaby en Middlesbrough. Via Hartlepool treinstation is het 37 minuten met de bus naar Peterlee en via Durham is het 35 minuten naar het centrum van Peterlee. Peterlee is per auto via twee hoofdwegen te bereiken. De A19 loopt ten westen van Peterlee richting Sunderland in het noorden en Teesside in het zuiden. De kleinere A1086 loopt ten oosten van de stad van Easington in het noorden naar Hartlepool in het zuiden. De B1320 loopt helemaal door het centrum van Peterlee heen, waarbij de A1086 en Horden kan worden bereikt.
Peterlee kan dus niet als een voorbeeldig Garden City of een New Town worden aangemeld. De belangrijkste manier van openbaar transport komt niet in de buurt van het centrum, sterker nog de trein stopt in het geheel niet. Alleen via nabuur steden en met een dubbel kaartje via de bus (voor 2008) is de stad Peterlee te bezoeken. Het winkelcentrum van Peterlee is wel goed per bus en per auto te bereiken (zie kaart).
Zo begon PeterleeIn 1948 werd begonnen met het ontwikkelen van Peterlee, waarbij uitgegaan werd van een leeg gebied. Onder de grond bevinden zich nog op sommige delen mijnschachten en gangen. In het noorden werd in eerste instantie gebouwd, waarbij men van twee punten uitging: nieuwe werkgelegenheid die verloren was gegaan en om de mensen van huizen te voorzien, ondermeer die uit het Easington Rural District. Daar kwam een derde punt bij dat de mijnen die werden gesloten veel mensen zonder werk opleverde en men wilde niet in Londen dat ze die kant zouden optrekken om nieuw werk te zoeken. Het te ontginnen gebied was centraal gekozen tussen Hartlepool, Durham en Sunderland en in de buurt van Horden (met actieve mijn). Het lege nog te ontginnen gebied was een voordeel (is Garden City uitgangspunt). Maar tegelijk werd, zoals bij zoveel andere New Towns het geval was, er een enorme wissel getrokken op de cohesie tussen de mensen en de geaardheid. Op welke manier zou hier een hechte sociale samenleving kunnen ontstaan?
Peterlee 1976, uitgebreid met twee niveau's. Ook hier werd een maatschappij opgezet om de nieuwe ontwikkelingen te coördineren, de Peterlee Development Corporation. Waarbij men koos voor de prioriteitsvolgorde: 1. huizen 2. industrie 3. scholen en opleidingen 4. winkels en sociale voorzieningen
Bij de ontwikkeling ging de Development Corporation vrijwel geheel voorbij aan het geven van voorlichting. Er werd niet of niet goed gecommuniceerd over nieuwe plannen, feiten en getallen.
Royal Hospital Peterlee. Critici zeggen dat Peterlee er alleen maar is neergezet met het oog op het bieden van woonruimte voor goedkope arbeidskrachten voor de industrie. Die in sommige gevallen tegenover of naast woonhuizen kwamen te liggen, om het nieuwe bedrijven aantrekkelijker te maken om zich hier te willen vestigen. Er werd nauwelijks aandacht besteed aan het prettig wonen en leven en verblijven in de stad (Garden City concept). Alles leek toegespitst te worden op enkel wonen & werken. Nadat een gedeelte van de huizen waren gebouwd moesten er nieuwe inwoners worden gezocht. Dat ging niet vanzelf. Door veroudering van het huizenbestand in de omgeving werd Peterlee als nieuw overloopgebied gepresenteerd. Vele mensen hadden in die tijd weinig keuze en moesten min of meer gedwongen hier naar toe verhuizen. De overheid en de Corporation had in het verleden daar geen aandacht voor. Om een gemeenschap hecht te maken dienen de inwoners de kans op keuzes en meedenken te krijgen. Dat was in Peterlee niet het geval. En dat zou later vaak opnieuw komen bovenborrelen. Veel inwoners denken dat Peterlee niet op de tekentafel tot stand is gebracht, maar lukraak met vallen en opstaan tot ontwikkeling is gekomen. Daarbij zijn vele voorbeelden die telkens weer terugkomen, zoals het busstation dat volgens de Cooperatie in het centrum nodig was (1968). Toen het half klaar was met de bouw veranderden de bestuurders van mening en werd het omgedoopt tot een soort schil waar auto's kunnen parkeren. Ook zo'n veel gehoord probleem is het voetgangersgebied in het centrum. Nadat het centrum was gebouwd kwamen er stemmen op die de voetganger een voorkeurspositie wilde geven bij het winkelen. Op de plaats van de hoofdstraat werd op twee niveaus een nieuw kostbaar winkelgebied in elkaar geflanst. In de loop van de tijd kreeg de Cooperation het aan de stok met de NCB. Zij hadden in bepaalde delen van het gebied met opzet geen mijgangen gegraven. En in sommige delen wel. De Coörperation heeft met die informatie te weinig gedaan en treffend is dat het gebouw van de Coöperation zelf in de loop van de jaren 30 cm gedaald is, door verzakking.
De hoofdarchitect van deze New Town was Lubinski, een bekende architect die ondermeer een flatgebouw in Londen en de Londense dierentuin op zijn naam had staan. Maar de praktijk pakte anders uit. In 1954 werd er een kunstenaar gevraagd om samen te gaan werken met de architecten. Het resultaat van dit samengaan is heden ten dage nog zichtbaar in Peterlee zelf. Het is volgepakt met beton. Juist bij het eerste punt "huizen" van de Coörportatie, daar scoorde men slecht. Ze bleken inefficient te werken en er waren continu problemen met de kolenvelden eronder. Omdat Peterlee ook nog op een onstabiel deel van geologische breuk was neergezet gaf dat wederom aanleiding tot grote zorgen. De afwerking van de huizen was niet met het oogmerk van kwaliteit gedaan. In 1970 werden zelfs 533 afgekeurd omdat ze niet aan de substandaard zouden voldoen. In het oudere gedeelte van de stad wordt door de Coöperatie wel onderhoud gepleegd maar het uitvoeren van schilderwerk of andere reparaties gebeurd onvoldoende of te laat. De Coörperatie is er sinds 1948 niet in geslaagd om de inwoners aan haar kant te krijgen. De huizen maken geen stad, maar ze dienen wel op een dusdanige manier te worden geplaatst dat het voor de inwoners prettig wonen is. En daar horen ook de kinderen met hun eigen speelplaatsen bij, ook daar is in het verleden onvoldoende aandacht en ruimte voor gereserveerd.
Peterlee, links onder het winkelcentrum.
Winkelcentrum met wegennet Peterlee.
Het Garden City ontwerp werd later omgedoopt in New Town. Aan beide systeemeisen werd niet voldaan in Peterlee.
Voorlopige conclusieUitgaande van op dit moment beschikbare gegevens. Peterlee mist een treinstation met een goede (sneltram) verbinding met het winkelcentrum. Er zou een permanente openbare en gratis toegankelijke tentoonstelling dienen te komen om de geschiedenis en ontwikkeling in beeld te brengen. Samen met e.v.t. nieuwe plannen en ontwikkelingen voor dit gebied. De Coöperation heeft te weinig aandacht geschonken aan het informeren van haar inwoners, maar ze zijn al via het District daar verandering aan het aanbrengen. En het bouwen van huizen op zwakke gebieden waar mijngangen onder liggen is evenmin een schot in de roos. De bestaande industrie- en kantoor gebouwen die te dicht of naast woonwijken liggen ontmantelen en verder aan de buitenkant van Peterlee plaatsen. Meer groen en water in het woongebied brengen en proberen er een bepaalde structuur (goede landschapsarchitect met een stedebouwkundige) in te brengen.
Beter makenIn de Making the District Great (best value performance plan 2008) worden een aantal verbetering opgevoerd. 1 kwaliteit van de diensten voor de bewoners 2 streven naar een uitstekende werkplek voor de mensen 3 een blijvende baan voor iedereen 4 geschikte huizen voor iedereen 5 schoon en nette samenleving 6 beter transport 7 het veiliger maken van het district 8 een gezonde gemeenschap opbouwen 9 leermogelijkheden voor iedereen.
U ziet dat de prioriteiten in de loop van de tijd zijn gewijzigd. Er is per april 2008 nieuwe engelse National Concessionary Bus Travel Scheme. Dit maakt het vrij reizen op locale bussen door Engeland mogelijk. De A19 wordt verbeterd met nieuwe aan- en afvoerwegen.
menu |
