Verkeer intensiteit & communicatie
studie
met behulp
zwaartekracht formule
Inleiding
Verkeersintensiteit en
communicatie tussen inwoners van steden en gebieden
zijn door allerlei variabelen moeilijk in
één formule te vangen. Uitbreidingen
en of veranderingen in de infrastructuur en het
aantal inwoners dienen van te voren getoetst te
worden, maar waarmee? Het vervoer van goederen en
de distributiekanalen en de juiste verdeelpunten
blijken of een of andere manier verwant aan elkaar
te zijn.
De bedoeling van deze
studie is het opnieuw beschikbaar stellen van een
systeem, dat met de juiste variabelen een waardevol
gereedschap in de handen van stedebouwkundigen en
architecten blijkt te zijn.
Isaac Newton werd op 4 januari 1643 geboren in
Woolsthorpe-by-Colsterworth, Engeland. Hij zou
nooit hebben gedacht dat zijn theorie ooit nog eens
zou worden toegepast om het verkeer en
communicatie tussen steden onderling te
quantificeren.
Amsterdam - Almere Stad (A1 - A6 rood
gebied). A27 verkeer van Utrecht naar Flevoland
(paars). Inwoneraantal en verkeer met SketchUp Pro
en Google Earth Pro ingetekend. De grootte van de
kubussen geeft het inwoneraantal aan. De breedte
van de verbindingen het onderlinge te verwachten
verkeer.
Files en nog eens . . . , de oplossing voor
Flevoland is nog steeds niet
in zicht, de nieuwbouw van de
A1 en het aquaduct bij Muiden
laat op zich wachten. Een tunnel of brug naar bv.
IJburg of Noord Nederland is het studietijdperk al
lang ontgroeid. Stappen worden nog niet ondernomen
om Flevoland een eerlijke verbinding te
geven.
Vanaf Oostelijk Flevoland gezien, rechts
Amsterdam, in het midden Almere Stad. Geheel rechts
Purmerend en links boven Utrecht. De breedte van de
verbindingen geeft het te verwachten verkeer
aan.
De studie is een aanname waarbij de 'finetuning'
met kengetallen dient te geschieden, met ondermeer
de factoren a en b.
Zonder deze achtergrondinformatie met slechts de
ruwe gegevens van het aantal inwoners kunnen we een
aardige benadering krijgen. Met behulp van het
3D-tekenprogramma SketchUp Pro werden de
kengetallen gevisualiseerd in een luchtfoto van
Google Earth Pro. Een aantal afbeeldingen
werd daarna nabewerkt in Artlantis R.
Daarbij werd een deel van de Randstad als voorbeeld
genomen met Amsterdam en Almere als
aandachttrekkers.
De Hollandse brug A6 -
A1 verbinding tussen Randstad en
Flevoland - Almere, ook na de noodzakelijke
reparaties hèt knelpunt van de
polder.
A6 in de richting van de
A1, Flevoland Zuid. Rechts de
spoorlijn naar Weesp.
Vooral groeistad Almere heeft dringend en
al jaren behoefte aan een goede infrastructuur
(denk maar even aan het nieuw te ontwikkelen
Almere-Poort, Almere Hout en in een later stadium
Almere - Pampus) richting Randstad, daar ontbreekt
het echter nog steeds aan, ondanks diverse
toezeggingen en vele besprekingen in Den Haag.
Hoe groot deze behoefte is moge mede duidelijk
worden uit deze studie.
Lelystad zou in het verleden DE groeistad
van Flevoland worden, waarbij de Markerwaard voor
een deel voor de infrastructuur zou gaan zorgen. De
Markerwaard kwam er niet en de verbinding bleef
steken op de tweebaansweg Houtribdijk
richting Enkhuizen. De Randstad bleef uit het zicht
wat infrastructuur betreft. De Delta
commissie oordeelde in 2008 dat de
Houtribdijk vierbaans moet worden, alleen
wanneer pakken we met z'n allen de schep op?
De grootte van de kubussen in de studie geeft de
enorme druk weer die er van de hoofdsteden uitgaat.
De formule is uiteraard ook voor andere regio's en
steden van toepassing.
Almere Stad eind 2008: er wordt druk gebouwd
achter het Station Stad. Meer inwoners, meer
verkeer en niet alleen met openbaar vervoer. De
Hanzelijn werpt in de toekomst
z'n vruchten af richting Overijssel en het
Noorden.
Regio Amsterdam met Google Earth Pro. Rechts
onder het Gooi. Rechts boven Almere Stad Flevoland.
Links het IJmeer, IJburg en Amsterdam.
Zwaartekracht model
In 1800 ontdekte men dat de sociale contacten
tussen emigranten in verschillende steden bijna
gelijk opging met de grootte van die steden en
omgekeerd evenredig waren met de afstand tussen die
steden. In bijgaande studie werd dit toegepast voor
de Randstad.
De britse demograaf E.G. Ravenstein had
in 1885 gelijkluidenden 'wetten' voor emigratie in
Engeland ontdekt. Zie ondermeer http://www.csiss.org/classics/content/90
Ernest George Ravenstein: "The Laws of Migration
bij het Center for Spatially Integrated Social
Science".
Pas in 1920 onstond de term 'zwaartekracht
model'. Zie bijvoorbeeld http://www.applet-magic.com/reilly.htm
William J. Reilly's "Law of Retail
Gravitation".
Daarmee inhakend op de door Isaac Newton
ontwikkelde wet van de zwaartekracht.
W.J. Reilly had in 1929 een studie
gemaakt over de manier waarop handelsgebieden
werden gevormd. In algemene zin is het mogelijk om
ruwweg de grootte van het handelsverkeer tussen
twee gebieden te benaderen door de 'massa' van de
twee regios met elkaar te vermenigvuldigen en
vervolgens de uitkomst te delen door de
afstand.
• Zie ook bijgaande PDF "Identification
and modeling of trade areas" based on each
grocery store's overall. Auteur: Reilly, W.J.,
1929. "Methods for the Study of Retail
Relationships".
• PDF bestand "Zwick
- Gravity model" van de University of Tartu
Faculty of Economics and Business .
"Administration GRAVITY APPROACH FOR MODELING
TRADE FLOWS BETWEEN ESTONIA AND THE MAIN TRADING
PARTNERS" door Tiiu Paas
a en b constanten afgestemd op
onderzoek
r = afstand tussen steden
inw1, inw2 = aantal inwoners van twee
steden.
Exponent b is de bepalende factor. Een lage b
waarde betekent immers dat er een langzaam
verlopende curve over een breed gebied ontstaat.
Bij een grote b neemt het gebied snel af en wordt
slechts een klein deel bestreken. Het
handelsverkeer lijkt dan snel af te nemen tussen
twee partners of tussen de producent &
consument. Ons huidige voedsel- en consumptie
patroon lijkt zich te moeten afspelen over steeds
grotere afstanden. De recente vleescrisis in
Ierland (dec. 2008) geeft aan dat vlees, alhoewel
in ruime mate voorradig dicht bij de consument,
vaak over (te) grote afstanden wordt
getransporteerd vanwege uiteenlopende economische
belangen. Ebenezer Howard heeft met diverse
publicaties o.a. die van 1902 "Garden Cities of
To-Morrow" uitgebreid stil gestaan bij het nut van
korte verbindingslijnen tussen fabricage / groei
van producten naar de consument / klant. Maar ook
voor korte verbindingslijnen naar satellietsteden,
vaak binnen 10 minuten met het spoor.
Howard zijn magneten voorbeeld met de
aantrekkingskrachten van inwoners en steden op
elkaar.
Verkeersvoorstel voor de toekomst? Of toch de
Garden City methode?
Verkeer is als een speelbal op een rubbervel,
waarbij het hoogteverschil het aantal inwoners van
de steden vertegenwoordigt. De goede voortgang van
het verkeer in de huidige tijd wordt steeds vaker
gefrustreerd door regels, werkgroepen, actiegroepen
en andere organisaties of (overheids-)
instanties.
Onderzoekingen die de bovenstaande formule
ondersteunen leveren waarden op voor de exponent
"b" van 0,4 tot 3,3. Waarbij
het gemiddelde ligt op 1,94. We kunnen
daarmee stellen dat in het algemeen, zonder
storende andere bepalende factoren het verkeer te
benaderen is met de volgende formule:
De factor a wordt zonder verdere
onderzoeksgevens voorlopig op 1 gesteld.
b = 2 (gemiddelde)
r = de afstand tussen de steden
inw. = inwoner aantallen
verkeer = hoeveelheid verkeer
onderling.
De grafiek van Verkeer = 1 / x2 is
onderstaand weergegeven. De gemiddelde exponent
waarde b = 1,94 komt vrijwel overeen met de wet van
Newton voor de zwaartekracht. Newton die met veel
aandringen voor elkaar kreeg dat hij mocht studeren
legde op 19 jarige leeftijd al de grondslag voor
deze universele natuurwet.
Grafiek y = 1 / x2 , vul voor x de
afstand tussen steden 'r' in. Vul voor y het
verkeer in tussen de twee steden. Grote afstand:
weinig verkeer, korte afstand veel verkeer.
We zien dat de variatie optreedt aan het begin
van de afstand. (grote bevolkingsaantallen op
relatief korte afstand van elkaar). Bij grotere
afstanden lijken andere wetten te gelden die
geleidelijk bijna lineaire verbanden tussen verkeer
en afstand voorstellen. Het lijkt niet meer uit te
maken of een product 100 of 200 km wordt
getransporteerd. Hetzelfde geldt voor het sociale-
en zakelijk verkeer tussen steden op grote(re)
afstanden van elkaar. Het aantal verkeersbewegingen
daarvan is gering, maar veel minder afhankelijk van
de te overbruggen afstand.
Enige tijd geleden werden grote pakhuizen van
diverse bedrijven met veel producten naar
België verkast vanwege de aantrekkelijker
voorwaarden en kosten. Elke dag rijden er nu
tientallen vrachtauto's vanuit België naar de
Randstad om de bevoorrading te verzorgen. De
vervoersbedrijven werden uitgespeeld om de laagste
prijs te garanderen. Zorg voor een decentraal
beleid om het wegverkeer te verbeteren en maak de
aanvoerlijnen naar de klant / consument zo kort
mogelijk.
Grafiek y = x2
De spatiale verbondenheid tussen verschillende
gebieden kan heel verschillend zijn. Door
cultuurverschillen of door natuurlijke of andere
etnische grenzen. Een waterweg, berg- of
dijkformatie, een binnenmeer geven totaal ander
beelden. De factoren a en b dienen in dergelijke
gevallen te worden aangepast. Finetuning gebeurt
aan de hand van demografische gegevens en
onderzoeksresultaten.
Inwoneraantal van Amsterdam, Almere, Weesp,
Bussum, Naarden, Huizen, Utrecht en
Lelystad.
Amsterdam, Utrecht en Almere leggen het
meeste gewicht in de schaal.
De afstand wordt in de meeste gevallen
gedefinieerd als de kortste afstand tussen twee
plaatsen, maar in het geval van auto- en vaarwegen
gelden de afstanden die moeten afgelegd via de
vervoerstrajecten.
'Slimline' plan voor
Markerwaard. Met het wegennet
rond Lelystad zoals Ing. Cornelis Lely dat graag
zou zien. Ook van Eesteren (architect en
stedenbouwkundige) ontwierp z'n Lelystad met de
Markerwaard in gedachten. Maar werd door de zuinige
bestuurders in Den Haag teruggefloten.
De tweebaans spoorweg Weesp Lelystad zal in
de toekomst vierbaans moeten worden. Bij de aanleg
(2006-2008) van de viaducten bij Almere Poort is
daar nog geen rekening mee gehouden.
Almere Poort eind 2008: opbouw van een nieuwe
deelgemeente ingebed tussen IJmeer en de
verkeersweg A6.
De scheepvaart dient voor goederenvervoer in
Nederland een
belangrijker
rol toebedeeld te krijgen.
'Just in Time' is een
verzinsel ingegeven door economische motieven, veel
niet bederfelijke goederen kunnen gemakkelijker en
groener
per schip worden vervoerd!
Architect en stedebouwkundige C. van
Eesteren: "Verkeer is aanleiding voor
stedelijke ontwikkeling". Lelystad kreeg aparte
systemen voor voet- en fietspaden, vaak met een
verhoging. De 'Baai van Van Eesteren' is naar de
grondlegger van de basisplannen van Lelystad
genoemd.
Vervolg
naar boven
WWW.DESIGNCITY.3DONTWERPEN.NL
© Alfazet, Huizen (RG)
|
